Edirne Coğrafi İşaretli Ürünler: 15 Ürünlük Tam Liste

Edirne'nin 15 coğrafi işaretli ürünü: tava ciğerinden İpsala pirincine, Meriç kavunundan Çeribaşı kirazına tescil yılı ve türüyle tam liste. Hemen inceleyin.

Edirne coğrafi işaretli ürünler listesi, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) siciline göre Ekim 2026 itibarıyla 15 tescilden oluşur: 7 menşe adı ve 8 mahreç işareti. Listenin en eskisi 2007'de tescil edilen Edirne Beyaz Peyniri, en yenisi ise Kasım 2025'te tescil edilen Enez'in Çeribaşı Kirazı'dır. Ürünlerin altısı il merkeziyle, dokuzu Keşan, İpsala, Meriç, Enez ve Uzunköprü gibi ilçelerle anılır.

Kafe & Restoran

Kahve, tatlı ve keyifli bir mola için tıklayın

Tava ciğeri ve badem ezmesi kadar Mahmutköy fasulyesi, Korudağ balı ya da Meriç'in kışlık kara kavunu da aynı korumanın altındadır. Her tescilin arkasında bir başvuru dosyası, bir coğrafi sınır ve uyulması gereken bir üretim tarifi bulunur.

Hızlı Bakış

Tablo TÜRKPATENT Coğrafi İşaretler Portalı'ndaki sicil kayıtlarına dayanır. Kartlarda sıkça "Edirne Deva-i Misk" diye geçen tatlının sicildeki tam adı Deva-i Misk Helvası, "Edirne meyve sabunu" diye bilinen ürününki ise Edirne Mis Meyve Sabunu'dur.

Menşe Adı mı, Mahreç İşareti mi? Edirne Listesini Okumak

Türkiye'de coğrafi işaretler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre iki türde tescil edilir. Menşe adı, ürünün bütün üretim aşamalarının belirlenen coğrafi sınır içinde yapılmasını şart koşar; özelliklerini o toprağın, suyun ve iklimin verdiği tarım ürünleri genellikle bu gruptadır. Mahreç işareti ise ürünün ününü bir yöreye bağlar ve üretimin en az bir aşamasının o sınır içinde yapılmasını yeterli görür; yemekler, tatlılar ve el işleri çoğunlukla bu türde tescillenir.

Konaklama

Edirne Kaleiçi'nde kahvaltı dahil konaklama için tıklayın

Edirne'nin dağılımı bu mantığı iyi gösterir. Peynir, pirinç, bamya, kavun, fıstık, fasulye ve bal menşe adıdır. Ciğer, köfte, satır et, helva, badem ezmesi ve sabun ise ustalığa dayanan mahreç işaretleridir. Çeribaşı Kirazı bir meyve olduğu hâlde mahreç işaretiyle tescillenmiştir; coğrafi sınırı tek bir köyle çizilmiştir.

Başvuru ile tescil arasındaki süre de dikkat çeker. Edirne Badem Ezmesi'nin dosyası 24 Aralık 2012'de açıldı, tescil 25 Ocak 2021'de geldi; Meriç Yer Fıstığı için bu süre 2017'den 2022'ye uzandı. Tescil edilen ürün, başvuru tarihinden itibaren korunur.

Edirne Merkezli Tescilli Lezzetler: Ciğer, Peynir ve Saray Tatlıları

Edirne Tava Ciğeri (2010)

Başvurusu 18 Mayıs 2006'da Edirne Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği tarafından yapılan Edirne Tava Ciğeri, 25 Şubat 2010'da tescil edildi. Sicil tanımına göre yörede yetiştirilmiş danaların karaciğeri kullanılır; ciğer zarından, sinirinden ve damarlarından ayıklanır, ince yapraklar hâlinde doğranır, buğday ununa bulanıp ayçiçek yağında kısa sürede kızartılır. Tanımda bir porsiyonun 120 gramdan az olmaması ve pişirmenin yaklaşık 2 dakika sürmesi yer alır. Yanına yerel adıyla "karacı" denen, Karaağaç'ta yetişip doğal yolla kurutulan ve kızartılan kırmızı biber gelir. Servis düzeni ve yanındaki tatlar için Edirne tava ciğeri nasıl yenir rehberimize bakabilirsiniz.

Davet & Organizasyon

Düğün, nişan ve özel davetler için tıklayın

Edirne Ciğer Sarma (2022)

Tava ciğerinin gölgesinde kalan ama aynı derecede köklü bu yemek, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası'nın (ETSO) 12 Ağustos 2021 başvurusuyla 3 Ağustos 2022'de tescillendi. Kuzu ciğeri küçük doğranır; pirinç, soğan, kuş üzümü, dolmalık fıstık, dereotu, maydanoz ve naneyle iç pilava dönüştürülür. Bu harç, kuzunun karın zarı olan "kuzu gömleği"ne yumruk büyüklüğünde sarılıp fırında kızartılır. Tescil tanımında kıvırcık ırkından, 25 kilogramı geçmeyen süt kuzuları ve coğrafi işaretli İpsala Pirinci kullanıldığı belirtilir. Ramazan sofralarında ve düğün yemeklerinde sık görülür.

Edirne Beyaz Peyniri (2007)

Listenin ilk ürünüdür: ETSO 10 Mayıs 2004'te başvurdu, peynir 23 Ekim 2007'de menşe adı olarak tescil edildi. Tunca, Meriç, Arda ve Ergene'nin suladığı meralarda otlayan hayvanların inek, koyun ve keçi sütünden yapılır. En belirgin özelliği yalnızca süt, maya ve tuzla üretilmesidir; telemesi tenekelerde salamuraya alınır ve 2–4 °C'de en az 3 ay olgunlaştırılır. Tuzu, kıvamı ve taklidini ayırt etme yolları için Edirne beyaz peyniri rehberimiz ayrıntılıdır.

Edirne Badem Ezmesi (2021)

ETSO'nun dokuz yıl süren başvurusu 25 Ocak 2021'de sonuçlandı. Tescil belgesi, Edirne'de yetişen sert kabuklu ve tombul Hacı Alibey (48-5) badem çeşidini zorunlu tutar ve oranı da sabitler: ±%5 sapmayla %55 şeker, %35 badem, %10 su. Üretimin tüm aşamaları Edirne ili sınırında yapılmalıdır.

Kahvaltı

Bahçede zengin serpme kahvaltı için tıklayın

Deva-i Misk Helvası (2021)

Edirne Ticaret Borsası'nın 31 Aralık 2018 başvurusuyla 6 Ocak 2021'de tescil edilen helva, sicil kaydına göre 39 çeşit baharat ve bileşen, yumurta akı, şeker ve potasyum bitartaratla yapılır; karışımın %73'ü şekerdir. Tarçın, karanfil, zencefil, safran ve damla sakızı bu baharatlardan birkaçıdır. Kültür Portalı'na göre Osmanlı Edirne'sinde halka ücretsiz dağıtılır, belli günlerde II. Bayezid Şifahanesi'nde sunulurdu; adının II. Murad'a sunulduğunda konduğu rivayet edilir. Badem ezmesiyle birlikte öteki şehir tatlıları Edirne'nin meşhur tatlıları yazımızda.

Edirne Mis Meyve Sabunu: Listedeki Tek Yenmeyen Ürün

On beş tescilin on dördü sofraya ait; biri ise bir el sanatıdır. Edirne Mis Meyve Sabunu, ETSO'nun 17 Eylül 2012 başvurusuyla 9 Eylül 2019'da mahreç işareti aldı. Tescil belgesi geçmişini 1600'lü yıllara götürür: misk, amber ve gül esansıyla yoğrulan sabun, gerçek meyve boyutunda elle şekillendirilip meyvenin kendi rengine boyanırdı. Saraydan gelen siparişler öncelikli olduğu için "saray sabunu" diye de anılırdı.

Kültür Portalı'na göre zanaat 19. yüzyıl başında öyle yaygınlaştı ki şehirde bir mahalleye "Sabuni" adı verildi. Belgede 24 şekil sayılır: kavun, karpuz dilimi, ayva, şeftali, limon, muz, nar, üç renk elma, üç renk üzüm, iki renk armut, iki renk incir, kiraz, kayısı, erik, çilek, portakal, ananas ve kırık nar. Islatılmadığı sürece 10–15 yıl ilk görüntüsünü korur. Saray geleneğini ve satın alırken bakılacakları Edirne meyve sabunu yazımızda anlattık. Sabun ve badem ezmesi alışverişi için en bilinen adres, Mimar Sinan'ın 1568–69'da inşa ettiği Ali Paşa Çarşısı'dır.

Keşan ve Enez: Satır Etten Çeribaşı Kirazına

Saros Körfezi'ne bakan iki ilçe, listeye beş ürün kazandırdı. Bu dosyaların dördünü Keşan Ticaret ve Sanayi Odası (Keşan TSO) hazırladı; aynı oda İpsala Pirinci'nin de başvuru sahibidir.

• Keşan Satır Et (2012): 9 Temmuz 2008'de başvurulan ürün, 7 Şubat 2012'de mahreç işareti aldı. Güney Trakya meralarında beslenen, 40 kilogram civarındaki kıvırcık süt kuzularının eti satırla mercimek tanesi büyüklüğünde kıyılır; içine tuzdan başka hiçbir şey girmez. Çift taraflı tel ızgarada, meşe kömürü ateşinde pişer.
• Keşan Siğilli Bamyası (2020): 26 Aralık 2019 başvurusuyla 7 Aralık 2020'de menşe adı aldı. Sultani bamya çeşidinden elde edilir; tüysüz, küçük çekirdekli ve sulama gerektirmeyen bir bamyadır. Boyu 1,5–3 cm olunca iki günde bir elle toplanır. Keşan Ticaret Borsası'na göre bölgede bamya ekimi 1965 dolaylarında başladı.
• Keşan Mahmutköy Kuru Fasulyesi (2024): 12 Ocak 2022 başvurusu, 23 Mayıs 2024 tescilidir. Mahmutköy'de yetişen ince kabuklu "horoz" cinsi bir fasulyedir; taneleri 14–18 mm boyunda, 100 tanesi 75–90 gramdır ve pişerken kabuk atmaz. Her yıl bir dönüm için 6 kilogram tohumluk ayrılarak ata tohumu korunur.
• Keşan Korudağ Çiçek Balı (2024): Listedeki tek bal; başvuruyu Keşan Belediyesi yaptı, tescil 18 Kasım 2024'te geldi. Çok çiçekli bir ham baldır, parlak sarı ve açık renklidir; hasattan 2–4 ay sonra kristalleşmeye başlar.
• Çeribaşı Kirazı (2025): Enez'e bağlı Çeribaşı Köyü'nde, Gi 148/1 anacına aşılanan "0900 Ziraat" çeşidinden üretilir. Köy 64 metre rakımda ve denize 8 km uzaklıktadır. 13 Kasım 2025'te mahreç işareti alan kiraz, Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne göre yaklaşık 300 dekarda yetişir; yıllık üretim ortalama 250 tondur.

İpsala, Meriç ve Uzunköprü: Pirinç, Kavun, Fıstık ve Köfte

İpsala Pirinci (2016)

Keşan TSO'nun 27 Nisan 2012 başvurusuyla 2 Mayıs 2016'da menşe adı alan İpsala Pirinci, güneyde Enez ilçe sınırından kuzeyde Sarıcaali Köyü'ne, Gala Gölü'nden Koyuntepe Köyü'ne uzanan ovada yetişir. Tescil tanımına göre taneleri iri, camsı ve mattır; boyu 6,2–7,1 mm, eni 2,6–3,1 mm, bin tanesinin ağırlığı 24–32 gramdır. Pirinç, 17 Kasım 2025'te Avrupa Birliği'nden de coğrafi işaret aldı. Böylece Türkiye'nin AB'de tescilli 41. ürünü ve Trakya'dan AB tescili alan ilk ürün oldu.

Meriç Kara Kavunu (2021) ve Meriç Yer Fıstığı (2022)

İki ürünün başvurusunu da Meriç Ziraat Odası yaptı. Meriç Kara Kavunu 10 Mart 2021'de menşe adı aldı: dışı koyu yeşil, kırışık ve kalın kabuklu, içi turuncu ya da koyu sarıdır. Kışlık bir kavundur; uzun süre depolanıp kış aylarında yenebilir. Tohuma yalnızca ekimde can suyu verilir, sonrasında sulamadan yetişir.

Meriç Yer Fıstığı ise 28 Nisan 2017 başvurusundan sonra 29 Eylül 2022'de tescillendi. Tohumu küçük, zarı ince ve kızıl, kabuğu ince ve kolay kırılan bir fıstıktır. Trakya'nın kısa yazı nedeniyle yalnızca birinci ürün olarak ekilir; gelişme süresi 120–140 gündür, hasadı ekimin ilk haftasıyla kasımın son haftası arasında yapılır. Alibey ve Nasuhbey köyleri başlıca üretim yerleridir.

Uzunköprü Köftesi (2025)

Uzunköprü Ticaret ve Sanayi Odası'nın 15 Mart 2023 başvurusu, 22 Eylül 2025'te 1777 numaralı mahreç işaretiyle sonuçlandı. Listedeki ilk ve tek köftedir; tescil, köftenin malzemesini, tarifini ve pişirme yöntemini kayıt altına alır. Edirne merkezine 64 km uzaklıktaki ilçe, 174 kemerli tarihi taş köprüsüyle de bilinir; köprüyü görmeye gidenler için öğle yemeği kendiliğinden belirlenmiş olur.

Tescilli Ürün Nasıl Tanınır, Nerede Tadılır?

Tescilli bir ürünün ambalajında ürün adının yanında TÜRKPATENT'in menşe adı ya da mahreç işareti amblemi bulunur. Ambalajsız satılan yemeklerde (ciğer, köfte, satır et) amblemin işletmede kolayca görülecek bir yerde durması gerekir. Tescil belgesi, oda ya da borsanın yürüttüğü denetimi de tanımlar; badem ezmesinde örneğin bademlerin dış görünüşü ve ağırlığı kontrol edilir.

Bazı ürünler ise henüz başvuru aşamasındadır. TÜRKPATENT portalında dört Edirne başvurusu bekliyor: Keşan TSO'nun 13 Kasım 2024'te başvurduğu Mecidiye Kavunu, Uzunköprü TSO'nun 18 Ocak 2026 tarihli Uzunköprü Beyaz Peyniri, Subaşı Belediyesi'nin 4 Şubat 2026'da başvurduğu Subaşı Kuru Fasulyeli Biber Dolması (Tapkana Çuşka) ve 28 Temmuz 2026 tarihli Edirne Kırmızısı. Edirnekâri gibi geleneksel sanatlar ise sicilde coğrafi işaret olarak yer almıyor. Bu adlar tescil edilene kadar "coğrafi işaretli" sayılmaz.

Ürünlerin bir kısmını tek sabahta tatmanın en kolay yolu sofradır: Edirne beyaz peyniri, Korudağ balı ve badem ezmesi kahvaltı tabağına doğal olarak girer. Hangi yöresel ürünün sabah sofrasında nasıl sunulduğunu Edirne kahvaltısındaki yöresel tatlar yazımızda bulabilirsiniz. Kaleiçi'nde tarihi bir konağın avlusunda, sabah 09:00–13:00 arasında kurulan Edirne serpme kahvaltı sofrası da yöresel lezzetlerle güne başlamak isteyenler için bir seçenek. Gün içinde çarşı turuna çıkacaksanız Ali Paşa Çarşısı Edirne Kaleiçi'ndeki konumumuz (Google Haritalar) noktasından yaklaşık 5 dakikalık yürüyüştür. Akşam bir kahve molası için Kaleiçi'nde avlulu kafe de aynı adrestedir.

Sık Sorulan Sorular

İlginizi çekebilir: Konaklama, Kahvaltı, Davet.