Edirne Tarihi Camileri: Selimiye'den Muradiye'ye Tam Liste

Edirne'nin 12 tarihi camisinin yılı, banisi ve semti: Muradiye çinileri, Gazi Mihal, Selimiye ve önerilen yürüyüş sırası. Cami rotanızı hemen planlayın.

Edirne'nin tarihi camileri, 1403'te temeli atılan Eski Cami'den 1575'te ibadete açılan Selimiye'ye uzanan yaklaşık 170 yıllık bir Osmanlı mimarlık serüvenini tek şehirde gösterir. Başlıca yapılar şunlardır: Eski Cami, Gazi Mihal Bey, Şah Melek Paşa, Beylerbeyi, Muradiye, Üç Şerefeli, Ayşe Kadın, Evliya Kasım Paşa, Sitti Sultan, II. Bayezid, Selimiye ve Defterdar Mustafa Paşa camileri. Bu camilerin büyük kısmı merkezde ya da Tunca kıyısında, yürüyerek veya kısa bir araç yolculuğuyla gezilebilir.

Kafe & Restoran

Kahve, tatlı ve keyifli bir mola için tıklayın

Şehrin cami mimarisi kendi içinde bir ders kitabı gibidir: dokuz kubbeli erken dönem planından, II. Murad döneminin zaviyeli yapılarına, oradan da Mimar Sinan'ın tek kubbe altında topladığı büyük mekâna kadar her aşama Edirne'de ayakta durur.

Hızlı Bakış

Tarihler kitabe ve vakıf kayıtlarına göre verilmiştir; bazı yapılarda kaynaklar bir iki yıl farklı tarih bildirir.

Merkezdeki Büyük Üçlü: Selimiye, Üç Şerefeli ve Eski Cami

Edirne camileri denince akla ilk gelen üç yapı, şehir merkezinde birbirine birkaç yüz metre mesafededir ve Osmanlı mimarisinin üç ayrı dönemini temsil eder.

Konaklama

Edirne Kaleiçi'nde kahvaltı dahil konaklama için tıklayın

Eski Cami (1403–1414): Emir Süleyman zamanında başlanan, Çelebi Mehmed döneminde tamamlanan cami, Edirne'de Osmanlılardan günümüze ulaşan ilk anıtsal yapıdır. Yan kapısındaki kitabeye göre mimarı Hacı Alaeddin, yapımı yürüten usta Ömer bin İbrahim'dir. Kare planlı iç mekânı dokuz kubbeyle örtülür; duvarlardaki iri yazılar yapının en akılda kalan ayrıntısıdır.

Üç Şerefeli Cami (1438–1447): II. Murad'ın yaptırdığı cami, 24 metre çapındaki merkezî kubbesi ve Osmanlı mimarisinde ilk kez uygulanan revaklı avlusuyla sonraki büyük camilere yol gösterdi. Adını veren üç şerefeli minare 67 metreyi aşar ve her şerefeye ayrı merdivenle çıkılır. İki yapıyı ayrıntılı tanımak için Üç Şerefeli ve Eski Cami rehberi yazımıza göz atabilirsiniz.

Selimiye Camii (1568–1575): Mimar Sinan'ın "ustalık eserim" dediği cami, II. Selim için inşa edildi. Kültür Portalı'na göre kubbesi 31,30 metre çapında, minareleri alemleriyle birlikte 85,67 metredir. Külliye 2011'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün yaklaşık dört yıl süren restorasyonunun ardından cami 2026'da yeniden ibadete açıldı. Ziyaret saatleri ve iç mekân için Selimiye Camii ziyaret saatleri ve adabı yazımız daha ayrıntılıdır.

Davet & Organizasyon

Düğün, nişan ve özel davetler için tıklayın

II. Murad Dönemi: Muradiye, Şah Melek Paşa, Beylerbeyi ve Gazi Mihal

Edirne'nin başkent olduğu 15. yüzyılın ilk yarısında şehre çok sayıda orta ölçekli cami eklendi. Bunların bir kısmı "zaviyeli" ya da "yan mekânlı" denen planı taşır: ibadet mekânının yanında yolcuların ve dervişlerin konakladığı odalar bulunur.

Muradiye Camii

Sarayiçi'ne bakan yüksek bir tepede duran Muradiye, II. Murad tarafından önce Mevlevihane olarak yaptırıldı, sonra minber ve minare eklenerek camiye dönüştürüldü. Taç kapı üzerindeki kitabe 1435–1436 tarihini verir; bugün kayıp olan vakfiyenin ise 1426–1427 tarihli olduğu bilinir. Mimarı kesin değildir, dönemin mimarlarından Şehabeddin'e atfedilir.

Yapıyı ünlü kılan, iç mekânındaki 15. yüzyıl çinileridir. Mihrabın yan duvarlarını beyaz zemin üzerine sıraltı mavi-beyaz altıgen çiniler ve aralarındaki firuze üçgenler kaplar. Renkli sır tekniğiyle yapılmış çini mihrap, Osmanlı'nın erken dönem çini sanatının en önemli örneklerinden sayılır. Külliyenin mevlevihane, imaret ve mektep bölümlerinden yalnızca cami, şadırvan, çeşme ve hazire günümüze ulaştı.

Kahvaltı

Bahçede zengin serpme kahvaltı için tıklayın

Şah Melek Paşa Camii

Kapıkule yolunda, Gazi Mihal Köprüsü'nün şehir tarafında yer alır. I. Mehmed ve II. Murad dönemlerinde Rumeli beylerbeyi olan Şah Melek Paşa tarafından yaptırıldı; kapı üzerindeki kitabe Haziran 1429 tarihini verir. Taç kapıda kûfi yazıyla on iki kez tekrarlanan "Allah ganî" ibaresi ve harf aralarındaki firuze sırlı tuğlalar dikkat çeker. Bani, 1441'de vefat etmiş ve caminin haziresine defnedilmiştir. Yapı 1963–1966 arasında Vakıflar tarafından onarıldı.

Beylerbeyi Camii

Hükümet Konağı'ndan Sarayiçi'ne giden cadde üzerinde, Babademirtaş Mahallesi'ndedir. Kitabesi yoktur; vakıf kayıtları banisinin Rumeli beylerbeyi Sinaneddin Yusuf Paşa olduğunu ve yapının 1429–1430'da kurulduğunu gösterir. Cami, türbe, hamam ve medreseden oluşan küçük bir külliyenin parçasıdır. Tek kubbeli, yan mekânlı plandadır; mermer taç kapı ve büyük kemerin altındaki kalem işleri görülmeye değer.

Gazi Mihal Bey Camii

Tunca kıyısında, Gazi Mihal Köprüsü'nün karşı yakasındadır. Kitabeye göre 825 Hicri yılında, yani 1421–1422'de Gazi Mihal Bey tarafından yaptırıldı. Kubbeli bir orta sofa ile beşik tonozlu ibadet mekânından oluşan plan, Edirne'deki erken dönem örneklerindendir. 1953 depreminde hasar gören cami uzun yıllar kapalı kaldı ve restorasyonun ardından 1998'de yeniden açıldı. Yanındaki taş köprü 1420 tarihlidir.

15. Yüzyılın İkinci Yarısı ve Sinan Dönemi

Ayşe Kadın Camii

Eski İstanbul yolu üzerinde, kendi adını taşıyan Ayşekadın semtinde, Düz Kaldırım Caddesi'ndedir. Kitabesine göre Çelebi Mehmed'in kızı Ayşe Hatun tarafından Temmuz 1468'de yaptırıldı. 1752 depreminde kubbesi ve minaresi yıkıldı, sonradan onarıldı. Semtin bugünkü adı da bu baniden gelir.

Evliya Kasım Paşa Camii

Kirişhane semtinde, Tunca Nehri kıyısında 1478'de Evliya Kasım Paşa tarafından yaptırılan tek kubbeli bir "yalı camii"dir. Taşkınlara karşı çekilen setle nehir arasında kalınca sık sık su baskınına uğradı ve 20. yüzyılın ortasında kullanılmaz hâle geldi. Vakıflar Genel Müdürlüğü 2024'te restorasyon başlattı; Haziran 2026'da zemin güçlendirme aşamasına geçilmişti. İçeri girilemiyorsa yapıyı dışarıdan ve nehir kıyısından izlemek yeterlidir.

Sitti Sultan Camii

Sabuni Mahallesi'nde, Lise Bayırı Sokak çevresindedir. Fatih Sultan Mehmed'in eşi ve Dulkadiroğlu Süleyman Bey'in kızı Sitti Hatun adına 1482'de yapıldı; halk arasında Sitti Şah Sultan ve Hatuniye Camii olarak da bilinir. 1520, 1530 ve 1574 tarihli üç vakfiyesi vardır. Yapı 1980'ler ve 1990'larda onarıldı.

II. Bayezid Camii

Şehir merkezine yaklaşık 2 kilometre uzaklıkta, Tunca kıyısındaki büyük külliyenin merkezindedir. Sultan II. Bayezid'in 1484–1488 arasında yaptırdığı külliyenin mimarı Hayreddin'dir. Kare harimi yaklaşık 20,5 metre çapında tek bir kubbe örter; iki yanında dokuzar birimli tabhaneler bulunur. Osmanlı camilerindeki ilk hünkâr mahfillerinden biri olarak kabul edilen mermer mahfil ve kubbeli revaklarla çevrili avlu yapının öne çıkan ayrıntılarıdır. Külliyenin darüşşifası bugün müze olarak kullanılır; ayrıntılar Edirne Sağlık Müzesi rehberi yazımızda.

Defterdar Mustafa Paşa Camii

Atatürk Caddesi üzerinde, Sitti Sultan ile Ayşe Kadın camileri arasındadır. Kitabesi olmadığı için yapım tarihi kesin bilinmez; kaynaklar 16. yüzyılın ikinci yarısını işaret eder ve yapıyı Mimar Sinan'a atfeder. İnce minaresi ve sade cephesi Sinan üslubunu yansıtır. Vakıflar 1953 ve 1962'de kubbe, son cemaat yeri ve taç kapıyı aslına uygun olarak yeniledi.

Edirne Camileri İçin Önerilen Yürüyüş Sırası

On iki camiyi tek günde gezmek mümkün ama yorucudur. Üç parçaya bölünmüş bir plan daha rahattır:

1. Merkez (yarım gün, yürüyerek): Eski Cami ile başlayın, Üç Şerefeli'ye geçin ve Selimiye ile bitirin. Üçü de birbirine birkaç dakikalık mesafededir. Ardından kuzeydoğudaki yokuşu tırmanıp Muradiye'nin çinilerini görün. 2. Güney ekseni (2–3 saat): Sabuni Mahallesi'ndeki Sitti Sultan'dan başlayıp Atatürk Caddesi boyunca Defterdar Mustafa Paşa'ya, oradan Ayşekadın semtine inin. 3. Tunca kıyısı (yarım gün, kısmen araçla): Beylerbeyi Camii'nden sonra II. Bayezid Külliyesi'ne geçin. Dönüşte Kirişhane'de Evliya Kasım Paşa'yı dışarıdan görün ve günü Gazi Mihal Köprüsü'nün iki ucundaki Şah Melek Paşa ve Gazi Mihal Bey camileriyle kapatın.

Yürüyüşe Kaleiçi'nden başlamak mantıklıdır: semtin dış kenarındaki konağımızdan Selimiye'ye 12–15 dakikada (~950 m), Ali Paşa Çarşısı'na birkaç dakikada yürünür. Rotayı planlarken Edirne Kaleiçi'ndeki konumumuz (Google Haritalar) başlangıç noktası olarak işinize yarayabilir. İki günlük bir gezi düşünüyorsanız selimiye camii yakını konaklama sayfamıza, sabah yola çıkmadan önce avluda bir sofra için kahvaltı sayfamıza bakabilirsiniz.

Edirne'de Cami Ziyaret Adabı

Edirne'deki tarihi camilerin hemen hepsi bugün de ibadete açıktır. Gezerken birkaç basit kural hem ziyareti kolaylaştırır hem de cemaate saygıyı gösterir:

• Namaz vakitlerine dikkat edin. Vakitlerde ve özellikle cuma öğle namazında iç mekânı gezmek yerine avluda bekleyin.
• Kıyafet: Omuzları ve dizleri örten kıyafet tercih edin. Kadın ziyaretçilerin başlarını örtmesi beklenir; yanınızda bir eşarp bulundurmak pratik olur.
• Ayakkabı: Halıya basmadan önce ayakkabılar çıkarılır ve raflara ya da poşete konur.
• Sessizlik ve fotoğraf: Alçak sesle konuşun, flaş kullanmayın, ibadet edenlerin önünden geçmeyin ve onları fotoğraflamayın.
• Restorasyondaki yapılar: Çalışma süren camilerde iç mekân kapalı olabilir; gitmeden önce güncel durumu teyit edin.

Namaz vakitleri mevsime göre değiştiği için gününüzü planlamadan önce güncel vakit çizelgesine bakmanız iyi olur.

Sık Sorulan Sorular

İlginizi çekebilir: Konaklama, Kahvaltı, Davet.